. . .

Co to jest Bitcoin

Rafał   2021-05-16 23:36

Mimo że o Bitcoinie zrobiło się bardzo głośno już w 2017 roku, to nadal wiele osób nie ma pojęcia czym jest Bitcoin, kryptowaluta, czy Blockchain. W tym artykule postaramy się wyjaśnić, czym jest Bitcoin, kiedy powstał i jak działa.

Czym jest Bitcoin
Bitcoin

Początki Bitcoina sięgają 2008 roku, kiedy to został opublikowany Manifest Satoshi Nakomoto, czyli dokument, w którym anonimowy twórca (lub twórcy) Bitcoina opisał zarówno swoje motywacje jak i opis działania tej kryptowaluty. Już na początku 2009 roku, został wykopany pierwszy blok i miały miejsce pierwsze transakcje w sieci BTC (BTC to symbol Bitcoina, wykorzystywany np. na giełdach). 

Pierwsza transakcja miała miejsce 12 stycznia 2009, tydzień po starcie sieci. Satoshi Nakamoto wysłał wtedy 10BTC do programisty Hala Finney. 

Hal Finney był jednym z pierwszych użytkowników i górników sieci BTC. Jak sam napisał na forum Bitcointalk:

”Wydobyłem 70-któryś blok i byłem odbiorcą pierwszej transakcji Bitcoin, kiedy Satoshi wysłał mi 10 monet jako test”

Był również autorem pierwszego w historii tweeta o Bitcoinie: 

Niestety, Hal Finney zmarł na rzadką chorobę w 2014 roku. Krążą plotki, że to on mógł być Satoshi Nakamoto, choć jak sam napisał: „Dziś prawdziwa tożsamość Satoshi stała się tajemnicą. Ale wtedy miałem wrażenie, że mam do czynienia z młodym mężczyzną japońskiego pochodzenia, który był bardzo mądry i szczery.”.

Czym jest Bitcoin

Bitcoin często określany jako globalna waluta cyfrowa, której może używać każda osoba z dostępem do Internetu, nie do końca jest walutą, na pewno nie taką jakie znałeś do tej pory. Bardziej do Bitcoina i innych kryptowalut pasuje określenie "aktywa", choć sam BTC od 7 września 2021 roku jest oficjalną walutą Salwadoru. Bitcoin jest również traktowany jako "Store of Value", czyli długoterminowy środek do przechowywania wartości ze względu na jego ograniczoną podaż, rosnący popyt i ciągły wzrost ceny (ciągły wzrost w długim terminie, ze sporymi wahaniami w krótkim).

Jest zdecentralizowany, co oznacza, że żadna firma, organizacja czy rząd nie kontroluje jego działania, nikt również nie ma wpływu na emisję BTC, która jest z góry ustalona. Posiada otwarty kod źródłowy. Każdy może go zobaczyć, zweryfikować jego działanie, a także nad nim pracować. Bitcoin działa w oparciu o technologię Blockchain, czyli publiczny rejestr w którym znajdują się wszystkie transakcje, jakie kiedykolwiek miały miejsce. Mimo że Bitcoin jest zdecentralizowany i żadna jednostka nie ma wpływu na to jak działa, to jest on również demokratyczny. Oznacza to, że jeśli większość zgodzi się na daną zmianę, to zostanie ona wprowadzona. W przeszłości dochodziło już do konfliktów, które prowadziły do podziałów w sieci i rozwidleń łańcucha (tzw. hard fork).

Ze względu na to jak jest zaprogramowany, nigdy nie będzie istnieć więcej niż 21 milionów BTC, a każdy z Bitcoinów podzielny jest do 8 miejsc po przecinku, najmniejsza jego część, czyli 0,00000001BTC to 1 Satoshi. Oznacza to, że nie musisz kupić całego BTC, którego cena potrafi osiągać ogromne rozmiary, może nabyć np. 0.01 BTC.

Bitcoin jest również protokołem. Protokół jest to język, w jakim komputery komunikują się między sobą. BTC działa w sieci peer-to-peer, składa się z mnóstwa komputerów, które porozumiewają się między sobą według określonych zasad. Każdy z tych komputerów posiada całą kopie Blockchaina Bitcoina.

Bitcoin jak i inne kryptowaluty mogą działać i istnieć dzięki Kryptografii Klucza Publicznego. Pozwala ona na szyfrowanie danych i podpisy cyfrowe. Każdy portfel Bitcoina oparty jest o Klucze Prywatne i Klucze Publiczne.

Klucz prywatny jest pewnego rodzaju hasłem do naszego konta i każdy kto ma do niego dostęp może wydać nasze BTC. Pod żadnym pozorem nie wolno z nikim dzielić się kluczem prywatnym. Klucz publiczny jak sama nazwa wskazuje może być wykorzystywany publicznie, choć tak na prawdę do otrzymywania BTC używamy generowanych z klucza publicznego adresów.

Portfele kryptowalut generują jeszcze frazę seed. Jest to najważniejsza informacja jaką otrzymasz tworząc nowy portfel. Więcej o niej przeczytasz tutaj:

seed

Blockchain Bitcoina

Czym jest łańcuch bloków (blockchain)? Najprościej mówiąc,  jest to baza danych. Nazywany jest też rozproszonych rejestrem. Jedynym zadaniem łańcucha bloków Bitcoina jest śledzenie i zapisywanie transakcji. Co ważne, do łańcucha Bitcoina można dodawać dane, ale nie można ich z niego usunąć lub ich zmienić (w teorii jest to możliwe, ale taki atak byłby kompletnie nieopłacalny i absurdalnie drogi - wprzypadku Bitcoina). Każdy komputer w sieci BTC, zwany węzłem (node) posiada pełną kopię łańcucha. Węzły komunikują się ze sobą, aby upewnić się, że dane są aktualne i zweryfikowane.

blockchain-by-blokpres

Dana liczba transakcji tworzy blok danych, który jest dodawany do poprzedniego.  Następnie dodawany jest kolejny blok i kolejny co tworzy pewnego rodzaju łańcuch. Blok w łańcuchu Bitcoina nie może przekroczyć 1 MB. Co istotne, każdy kolejny blok oparty jest o ten poprzedni. Każdy posiada hash, czyli numer zapisany w systemie szesnastkowym, który generowany jest na podstawie hasza poprzedniego bloku, transakcji w danym bloku i nonce. Nonce to po prostu losowa liczba, którą zgaduje górnik.

Kopanie kryptowalut (Mining)

Bitcoin nie posiada centralnej instytucji, która zajmuje się emisją nowych „monet”, natomiast cały czas tworzone są kolejne Bitcoiny. Odbywa się to poprzez „kopanie”. Zadaniem górników jest grupowanie transakcji w bloki, dodawanie kolejnych bloków do łańcucha, a także zapewnienie bezpieczeństwa sieci. Algorytmem, który zapewnia uczciwość i bezpieczeństwo sieci BTC jest Proof of Work (PoW).

Mining

Górnicy, którzy trzymają się zasad, otrzymują wynagrodzenie za swoją pracę. Co 10 minut do łańcucha dodawany jest kolejny blok. Za każdy „wydobyty” blok, czyli dodany do blockchain, górnik otrzymuje sumę opłat wszystkich transakcji zawartych w tym bloku, a także dodatkowo nagrodę. Nagroda maleje o połowę co 4 lata, a dokładniej co 210 000 bloków. W tym momencie wynosi 6.25 BTC.

Koparka to po prostu specjalny komputer, który wykonuje obliczenia. 

Konsensus

Konsensus, czyli zgoda, dojście do porozumienia przez wszystkich uczestników, w danych kwestiach. Jako że sieć Bitcoina składa się z mnóstwa komputerów, a nie centralnej władzy, która decyduje o tym co jest poprawne, muszą one zgodzić się na to co jest prawdą, a co nie i dla wszystkich węzłów w seici (komputerów z pełną kopią łańcuhca bloków BTC) ta prawda musi być taka sama. Konsensus w BTC jest to zbiór reguł, które określają, jakie transakcje są poprawne, a jakie nie.

W momencie gdy transakcja jest wysyłana do sieci, wszystkie węzły weryfikują, czy ma ona sens. Sprawdzają w łańcuchu bloków, czy dany użytkownik ma wystarczającą ilość BTC, aby daną transakcję przeprowadzić. Algorytm konsensusu, którego używa Bitcoin nazwany jest Proof of Work (PoW). PoW sprawia, że górnicy są szczerzy, postępują według zasad i za to są wynagradzani. Nie opłaca im się oszukiwać ze względu na to, że gdy oszukują, to nie tylko nie zarabiają, ale i tracą pieniądze.

Portfele

Mając kontakt z Bitcoinem i innymi kryptowalutami będziesz używał portfeli. Portfel jest to aplikacja, dzięki której można wysyłać i otrzymywać Bitcoiny. W momencie instalacji Portfel generuje losowy Klucz Prywatny, z którego następnie poprzez skomplikowane obliczenia generuje Klucz Publiczny. Następnie nasz klucz publiczny jest haszowany, aby otrzymać adres. Klucz Prywatny jest swojego rodzaju hasłem do naszego konta i każdy kto ma do niego dostęp może wydać nasze Bitcoiny. Portfel przechowuje klucze, a także czyta Blockchain i powiadamia nas o otrzymanych BTC. 

Portfele

Ciekawostka: Portfel generuje pseudolosowy klucz prywatny z ograniczonej puli. Istnieje więc teoretyczna szansa na to, że twój portfel wygeneruje taki sam klucz, jaki już istnieje i uzyskasz dostęp do Bitcoinów innego użytkownika. Praktycznie, ze względu na to jak działa matematyka, prawdopodobieństwo i o jakich liczbach tutaj mówimy, jest to kompletnie niemożliwe. Klucz prywatny ma 256 bitów, czyli dostępne możliwości to 2^256. Co prawda adresów jest mniej bo "zaledwie" 2^160... Jest to tak duża liczba, że jej zapis i tak nic Ci nie powie, więc zademonstrujemy to inaczej. Gdyby podzielić wszystkie dostępne adresy i przydzielić po równo każdemu człowiekowi żyjącemu na ziemi to każdy z nas otrzymałby:

196,385,600,286,334,710,857,791,565,804,391,698,421 adresów.

Dla porównania, liczba zaczynająca się od pogrubionej 7 to według badań (mniej więcej) ilość ziarenek piasku na wszystkich plażach i pustyniach ziemi.

Transakcje

W momencie wysłania transakcji portfel podpisuje ją naszym kluczem prywatnym. Każda transakcja jest rozsyłana do sieci i sprawdzana przez węzły. Jeśli jest poprawna, nadal pozostaje niepotwierdzona, ponieważ jedynymi, którzy mogą dodać ją do blockchian są górnicy. W tym momencie transakcja jest dodawana do Mempool, gdzie czeka wraz z innymi niepotwierdzonymi transakcjami na dodanie do bloku. 

Za każdą transakcję należy zapłacić. Wysokość opłat zależy od tego jak szybko chcemy, aby została ona przetworzona (im większa opłata, tym większe prawdopodobieństwo, że górnik doda ją do swojego bloku), a także od tego jak wiele jest innych transakcji i jakie mają one opłaty. Większość portfeli sama sugeruje opłatę, a niektóre pozwalają wybrać, czy ma być ona wysoka, średnia czy niska. 

Transakcja

Podsumowanie

Więc czym jest Bitcoin? Aktywem, środkiem przechowywania wartości i globalną walutą cyfrową działającą w sieci peer-to-peer, zdecentralizowaną, nie znającą granic, działającą (prawie) bez przerwy od 2009 roku. Przez wielu Bitcoin jest nazywany wirtualnym złotem. Jest też pionierem rynku kryptowalut. Od momentu powstania Bitcoina zostały stworzone dziesiątki tysięcy innych kryptowalut z różnymi algorytmami, zasadami działania i możliwościami.

Popularne